Suçta Tekerrür *2024 Mükerrer Suç Nedir?

Mükerrer Suç Nedir, suçta tekerrür ne demek?

Mükerrer Suç Nedir, Suçta Tekerrür Ne Demek?

Mükerrer, TDK sözlüklerinde; “Tekrarlanmış, yinelenmiş” demektir. Mükerrer suç ise tekrar edilen, yinelenen suç anlamına gelmektedir. Buradan hareketle, tekrarlanan ve süreklilik kazanan suçlar için “mükerrer suç” deyimi kullanılır. Mükerrer suça ilişkin merak konusu hususları izah ettiğimiz içeriğimizin, ziyaretçilerimizce dikkatle incelenmesini tavsiye etmekteyiz.

Geçmişte işlediği bir suç sebebiyle hakkında kesinleşmiş bir ceza bulunan kişinin bir yeni suç işlemesi halinde tekerrür hükümleri uygulama alanı bulur. Tekerrür hükümleri 5237 sayılı yürürlükteki Türk Ceza Kanunu’nun 58’inci maddesinde düzenleme altına alınmıştır. Buna göre, anılan Kanun maddesine göre “suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlar” şu şekilde düzenlenmiştir:

(1) Önceden işlenen suçtan dolayı verilen hüküm kesinleştikten sonra yeni bir suçun işlenmesi halinde, tekerrür hükümleri uygulanır. Bunun için cezanın infaz edilmiş olması gerekmez.

(2) Tekerrür hükümleri, önceden işlenen suçtan dolayı;

a) Beş yıldan fazla süreyle hapis cezasına mahkûmiyet halinde, bu cezanın infaz edildiği tarihten itibaren beş yıl,

b) Beş yıl veya daha az süreli hapis ya da adlî para cezasına mahkûmiyet halinde, bu cezanın infaz edildiği tarihten itibaren üç yıl, geçtikten sonra işlenen suçlar dolayısıyla uygulanmaz.

(3) Tekerrür halinde, sonraki suça ilişkin kanun maddesinde seçimlik olarak hapis cezası ile adlî para cezası öngörülmüşse, hapis cezasına hükmolunur.

(4) Kasıtlı suçlarla taksirli suçlar ve sırf askerî suçlarla diğer suçlar arasında tekerrür hükümleri uygulanmaz. Kasten öldürme, kasten yaralama, yağma, dolandırıcılık, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile parada veya kıymetli damgada sahtecilik suçları hariç olmak üzere; yabancı ülke mahkemelerinden verilen hükümler tekerrüre esas olmaz.

(5) Fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış olan kişilerin işlediği suçlar dolayısıyla tekerrür hükümleri uygulanmaz.

(6) Tekerrür halinde hükmolunan ceza, mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilir. Ayrıca, mükerrir hakkında cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbiri uygulanır.

(7) Mahkûmiyet kararında, hükümlü hakkında mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin uygulanacağı belirtilir.

(8) Mükerrirlerin mahkûm olduğu cezanın infazı ile denetimli serbestlik tedbirinin uygulanması, kanunda gösterilen şekilde yapılır.

(9) Mükerrirlere özgü infaz rejiminin ve cezanın infazından sonra denetimli serbestlik tedbirinin, itiyadi suçlu, suçu meslek edinen kişi veya örgüt mensubu suçlu hakkında da uygulanmasına hükmedilir.

Tekerrür Nedir? | TCK md.58

Tekerrür, geçmişte işlediği bir suç sebebiyle hakkında verilen ceza kesinleşen hükümlünün, cezası kesinleştikten belirli bir süre sonra bir ikinci suç işlemesi halinde söz konusu olur. Özellikle belirtmek gerekir ki, suçta tekerrürden söz edilebilmesi, ancak ilk işlenen suçun kesinleşmesiyle mümkündür. Dolayısıyla, ilk işlenen suç hakkında verilen ceza kesinleşmediği takdirde suçta tekerrürden söz edilemez.

Hakkında suçta tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilen mahkum, mükerrirlere özgü infaz rejimi çerçevesinde cezasını infaz eder. Tekerrür, hükümlünün ikinci kez suç işlemesinden dolayı, ilk kez suç işleyen bir kişiye kıyasla daha ağır bir yaptırımla karşılaşması adına Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenenmiş bir infaz hukuku kurumudur.

Suçta Tekerrür Hükümlerinin Uygulanma Şartları Nelerdir?

Suçta tekerrür hükümlerinin uygulama alanı bulabilmesi için belirli koşulların varlığı gerekir. Bu bakımdan, yargılanan kişinin sırf iki kez suç işlemiş olması, hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için yeterli değildir. Kanun’da düzenlenen şartlar oluşmadığı takdirde, suçta tekerrür hükümlerine başvurulamaz. Kanun’da düzenlenen koşullar şunlardır:

Suçta Tekerrür ve Kesinleşmiş Ceza Mahkumiyeti Koşulu

Hükümlü hakkında tekerrür hükümleri uygulanabilmesi için karşılanması gereken ilk koşul, geçmişte işlenmiş bir suç sebebiyle kesinleşmiş bir ceza mahkumiyeti olmasıdır. Ceza mahkumiyetinden kasıt, hapis cezası veya adli para cezasıdır. Bir başka deyişle, mutlaka hapis cezasına mahkum olmak şart değildir; adli para cezasına da mahkum olunabilir.

İlk işlediği suçtan ötürü yargılanan ve mahkum olan hükümlü, ilk suçu sebebiyle hakkında hükmedilen cezası kesinleştikten sonra bir yeni suç işlemelidir. Ceza kesinleşmeden önce suç işlenmesi halinde suçta tekerrür hükümlerine başvurulamaz. Cezanın kesinleşmesinden kasıt, yerel mahkemece hükmedilen mahkumiyet kararının istinaf veya temyiz edilmesi, yani kanun yollarının tüketilmesidir.

4/4 Ceza Ne Demek? 

Hakkında adi suç sebebiyle 4 yıl hapis cezasına hükmedilen kişinin bu cezasından şartlı salıverilme süresi çıkarıldığı takdirde 2 yıl hapis cezası yatarı söz konusu olur. Sonuç ceza süresi 1 yıldan fazla olduğu için direkt denetimli serbestlik hükümlerinden istifade edemez. Sanık 1 yıl süre cezaevinde kaldıktan sonra denetimli serbestlikte istifade ederek serbest bırakılır.

Tekerrür Hükümlerinin Uygulanabilmesi İçin Cezanın İnfazı Şart Değildir

Suçta tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için ilk suç sebebiyle hükmedilen mahkumiyetin infaz edilmesi şart değildir. Yani, ilk suç sebebiyle verilen mahkumiyetin kesinleşmesi yeterli olup, tekerrür hükümlerine başvurulabilmesi için bu mahkumiyetin infazı gerekmez. Ayrıca, hükümlü, ilk mahkumiyet kararının kesinleşmesi üzerine cezanın infazı için teslim olmamış yahut yakalanarak cezaevine konulamamış da olabilir.

Hükümlü hakkında infazın ertelenmesi gibi kararlar verilerek cezasının infazına henüz başlanmamış da olabilir. Tüm bu olasılıklar, tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için gerekli değildir. Kanun’da düzenlenen tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için aranan tek kriter, ilk ceza mahkumiyetinin kesinleşmiş olmasıdır. Mahkumiyet kararı kesinleştikten sonra cezasının infazına başlanıp başlanmaması önemli değildir.

Suçların Niteliğine İlişkin Tekerrür Koşulları

Suçlar, ancak kast ya da taksirle işlenebilir. İlk işlenen suçun “kasten” işlenmiş olması halinde tekerrür hükümlerine başvurulabilmesi için sonradan işlenen suçun da kasıtlı bir suç olması gerekir. Aynı şekilde, ilk işlenen suçun “taksirli” bir suç olması halinde tekerrür hükümlerine başvurulabilmesi için sonradan işlenen suçun da taksirle işlenebilen bir suç olması gerekir.

Sonuç olarak, kasten işlenmiş suçlar ile taksirle işlenmiş suçlar arasında tekerrür hükümlerine başvurulamaz. Örneğin, taksirle öldürme suçu sebebiyle aldığı cezası kesinleşen kişi, daha sonra kasten adam öldürme suçu işlerse tekerrür hükümleri uygulama alanı bulmaz. Zira, ilk işlenen suç “taksirli” bir suç olup, sonraki suç “kasten” işlenmiş bir suçtur.

Özellikle belirtmemiz gerekir ki, sırf askeri suçlar ile diğer suçlar arasında da tekerrür hükümlerine başvurulamaz. Sırf askeri suçlardan kasıt, Askeri Ceza Kanunu’nda düzenlenen suçlardır. Askeri Ceza Kanunu’nda düzenlenen bu suçlar ile kasten veya taksirle işlenen suçlar arasında suçta tekerrür hükümleri uygulama alanı bulmaz.

Suçta Tekerrür Uygulamasında Süre Koşulu

Suçta tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için aranan bir diğer koşul, ilk suç sebebiyle hükmedilen cezanın kesinleştiği tarih ile ikinci suçun işlenme tarihi arasındaki farktır. Bir diğer ifadeyle, suçta tekerrür hükümleri, ilk suç sebebiyle hükmedilen ceza kesinleştikten sonra, ancak belirli bir süre içinde ikinci suç işlenirse uygulanabilir.

İlk suç sebebiyle verilen cezanın kesinleşmesi yeterli olup, cezanın infaz edilmesi şart değildir. Tekerrür hükümlerinin uygulama alanı bulabilmesi için karşılanması gereken süre koşulunda ikili bir ayrım söz konusudur. Şimdi, suçta tekerrür uygulaması için karşılanması gereken süre koşulunu bu ikili ayrım çerçevesinde inceleyelim:

İlk işlenen suç sebebiyle hükmedilen ceza kesinleşir; ancak, henüz infazına başlanmazsa; sonradan işlenen suç, ilk işlenen suç sebebiyle verilen cezanın kesinleşmesinden sonra işlenmiş olması şartıyla, ne zaman işlenmiş olursa olsun sonradan işlenen suç sebebiyle suçta tekerrür hükümlerine başvurulabilir.

İlk işlenen suç sebebiyle hükmedilen ceza kesinleşir ve infaz edilirse, sonradan işlenen suç hakkında tekerrür hükümleri uygulanabilmesi için;

  1. İlk işlenen suçtan ötürü mahkum olunan hapis cezası 5 yıldan fazla ise, ilk suçun cezasının infaz edilmesini takiben 5 yıl içinde ikinci suçun işlenmesi gerekir. Dolayısıyla, ilk işlenen suça ilişkin cezanın infazından itibaren 5 yıldan fazla bir süre geçmesi halinde tekerrür hükümlerine başvurulamaz.
  2. İlk işlenen suçtan sebep mahkum olunan hapis cezasının 5 yıl veya daha az süreli hapis cezası yahut yalnızca adli para cezası olması halinde tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için, ilk suç sebebiyle mahkum olunan cezanın infazından itibaren 3 yıl için ikinci suçun işlenmesi gerekir. Aksi takdirde, 3 yıl geçtikten sonra işlenen suçlar hakkında tekerrür hükümleri uygulanamaz.

01.06.2005 Tarihinden Önce ve Sonra İşlenen Suçlarda Tekerrür Uygulaması

Tekerrür uygulamasında 01.06.2005 tarihinden önce ve sonra işlenen suçlara ilişkin bir ayrıma gidilmesinin nedeni, tekerrürün, 5237 sayılı yürürlükteki TCK ile 765 sayılı mülga TCK’de farklı nitelikte düzenlemiş olmasıdır. Mülga TCK’de maddi ceza hukuku kurumu olarak düzenlenen tekerrür, 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Kanun’da ise güvenlik tedbiri ve infaz kurumu olarak düzenlenmiştir.

Tekerrürün hukuki niteliğinde, yürürlükteki TCK ile mülga TCK arasında bu tür bir ayrıma gidilmesi uygulamada bazı farklı sonuçlara neden olmaktadır. Şimdi, söz konusu farklı sonuçları inceleyelim:

  • Tekerrüre esas suçla (birinci suç) tekerrür hükümleri uygulanacak suç (ikinci suç) 01.06.2005 tarihinden önce işlemişse tekerrür hükümlerine başvurulamaz. Mülga TCK’nin yürürlükte olduğu zaman zarfında geçerli olan sistem, yürürlükteki yeni TCK ile ortadan kaldırılmıştır. Her iki suçun da mülga TCK döneminde işlenmesi halinde; yürürlükteki TCK lehe olup, yürürlükteki TCK’nin tekerrür hükümlerini düzenleyen 58’inci maddesi infaz hukukunu ilgilendirdiği için ve aleyhe olduğundan ötürü sanık hakkında tekerrür hükümlerine başvurulamaz.
  • Tekerrüre esas suç (birinci suç) 01.06.2005 tarihinden önce işlenir, tekerrür hükümleri uygulanacak suç (ikinci suç) söz konusu tarihten sonra işlenirse; sanık hakkında suçta tekerrür hükümleri uygulanabilir. Zira, tekerrür hükümlerinin uygulanacağı suç, yürürlükteki yeni TCK döneminde işlenmiştir.

Özellikle belirtmekte yarar var ki, ileri hukuk bilgisi ve tekniği gerektiren suçta tekerrür kurumuna ilişkin hususlarda deneyimli bir ceza hukuku avukatından yardım almak, oldukça faydalı olacaktır.

Suçta Tekerrür Hükümlerinin Uygulanamayacağı Haller

Kanun’da düzenlenen belirli hallerde suçta tekerrür hükümlerine başvurulamaz. Yaş küçüklüğü, genel ve özel af, ceza erteleme, koşullu salıverilme, fiilin suç olmaktan çıkması, belirli suçlar hakkında yabancı mahkemece verilen hükümler, uzlaşma, dava zamanaşımı gibi belirli durumlarda suçta tekerrür hükümleri uygulanamaz. Şimdi, söz konusu durumları açıklayalım:

  • Yaş Küçüklüğü

Tekerrür hükümleri, 18 yaşından küçük çocukların işlediği suçlarda uygulama alanı bulmaz. İlk suçunu 18 yaşından küçükken işlemiş, ikinci suçunu ise 18 yaşından sonra işlemiş olsa dahi ilgili hakkında tekerrür hükümlerine başvurulmaz.

  • Genel ve Özel Af

Mahkumiyeti, tüm hukuki sonuçları ile ortadan kaldıran af türüne “genel af” denir. Genel aftan yararlanmış mahkumiyetler hakkında suçta tekerrür hükümleri uygulanmaz. Özel af ise mahkumiyetin tüm sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkması sonucunu doğurmaz; yalnızca hükümlünün fiilen ceza infaz kurumunda kalmasını veya cezanın niteliğinin değişmesine neden olur. Bu bakımdan, özel aftan yararlananmış mahkumiyetler hakkında suçta tekerrür hükümlerine başvurulabilir.

  • Ceza Erteleme

5237 sayılı yürürlükteki TCK, hapis cezasının ertelenmesi durumunda deneme süresinin iyi halli geçirilmesi halinde cezanın infaz edilmiş kabul edileceğini düzenlemektedir. Bu bakımdan, anılan Kanun’un yürürlükteki döneminde verilen erteleme kararlarının, hem deneme süresi zarfında hem de deneme süresi sonrasında TCK md.58’de düzenlenen süreler zarfında ikinci suç işlenirse suçta tekerrür hükümlerine başvurulabilir.

765 sayılı mülga TCK’nin yürürlükte olduğu dönemde mahkum olunan cezanın ertelenmesi durumunda deneme süresinin iyi halli geçirilmesiyle mahkumiyet vaki olmamış kabul edileceğinden dolayı, deneme süresi sona erdikten sonra işlenmiş ikinci suç sebebiyle suçta tekerrür uygulamasına başvurulamaz.

  • Koşullu Salıverilme

Hakkında koşullu salıverilme kararı verilen hükümlü tekrar suç işlediği takdirde tekerrür hükümleri uygulama alanı bulur.

  • Fiilin Suç Olmaktan Çıkması

Suça konu fiil daha sonra çıkarılan bir kanunla birlikte suç olmaktan çıkarılırsa, söz konusu fiil ile ilgili olarak tekerrür hükümlerine başvurulamaz.

  • Kabahatler

Kabahatler, kendi araçlarında ve suçlarla tekerrüre konu edilemez.

  • Yabancı Ülke Mahkeme Kararları

Yabancı ülke mahkemelerince verilen hükümler hakkında suçta tekerrür hükümleri uygulanmaz. Fakat bu kuralın bir istisnası mevcuttur: kasten öldürme, kasten yaralama, yağma, dolandırıcılık, uyuşturucu veya uyarıcı madde ve ticareti ile parada veya kıymetli damgada sahtecilik suçları hakkında verilen yabacı ülke mahkemeleri kararları hakkında tekerrür hükümlerine başvurulur.

  • Sırf Askeri Suçlar

Sırf askeri suçlar ile diğer suçlar ve kasten işlenen suçlarla taksirle işlenen suçlar arasında tekerrür hükümlerine başvurulmaz.

  • Uzlaşma, Dava Zamanaşımı, Ön Ödeme

Sanık hakkında uzlaşma, dava zamanaşımı ve ön ödeme söz konusu olduğunda cezaya mahkumiyet sonucu doğmaz. Bu bakımdan, söz konusu durumlarda sanık hakkında tekerrür hükümleri uygulanmaz.

  • Tazyik Hapsi, Güvenlik Tedbirleri, Disiplin Cezaları

Tazyik hapsi, güvenlik tedbirleri ve disiplin cezaları söz konusu olduğunda suçta tekerrüre başvurulmaz.

Kesin nitelikli adli para cezaları hakkında tekerrür uygulanmaz.

  • Seçenek Yaptırımlar

Hapis cezasından çevrilen adli para cezası istisna olmak kaydıyla, seçenek yaptırımlar tekerrüre esas teşkil etmez.

Suçta Tekerrürün Hukuki Sonuçları

İşlediği ikinci suç sebebiyle sanık hakkında suçta tekerrür hükümlerine başvurulması, sanığın daha ağır bir yaptırımla karşı karşıya kalmasına neden olur. Suçta tekerrür hükümlerinin uygulanmasıyla birlikte hukuken üç farklı sonuçtan söz edilebilir. Bunlar: mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanması, seçimlik cezalardan hapis cezasına karar verilir ve denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Şimdi, bunları izah edelim:

  • Mükerrirlere Özgü İnfaz Rejimi

Hakkında suçta tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilen kişiye, 5275 sayılı Kanun’un 108’inci maddesinde düzenlenen “mükerrirlere özgü infaz rejimi” uygulanır. Anılan rejim, ilgilinin ceza infaz kurumunda daha fazla sürede kalmasına neden olur. Mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulandığında hükümlünün cezaevinde kalacağı süre ise aşağıda izah edilmiştir.

  • Seçimlik Cezalardan Hapis Cezasına Karar Verilmesi

Tekerrür uygulamasında, ikinci suçun cezası için kanunda seçimlik olarak hapis cezası veya adli para cezası düzenlenmişse, bu cezalardan hapis cezasına hükmolunur. Hükmolunan hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi mümkün değildir.

  • Denetimli Serbestlik Tedbiri

Tekerrür uygulamasında, cezanın infazından sonra gelmek kaydıyla hükümlü hakkında deneyimli serbestlik tedbiri uygulanır. Mahkeme yalnızca denetimli serbestlik tedbiri uygulanması yönünde karar verir. İnfazın ardından ne kadar süre ile denetimli serbestlik tedbirinin uygulanacağına ise infaz sürecinde şartlı salıverilme kararı veren mahkemece karar verilecektir.

Suçta Tekerrür Hükümleri Nasıl Uygulanır?

Hakkında tekerrür hükümleri uygulanmasına karar verilen kişi, mükerrirlere özgü infaz rejimine tabi olur. Fakat, mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanmasına karar verilen hükümlünün ceza infaz kurumunda şartlı salıverilme süresi, tekerrüre esas teşkil eden cezanın en ağırından fazla olamaz. Suçta tekerrür hükümlerinin ne şekilde uygulanacağını somut bir örnek üzerinden açıklamak gerekirse;

İlk işlediği suçtan dolayı 10 ay süreli hapis cezasına, ikinci suçu nedeniyle ise 9 yıl hapis cezasına mahkum edilen kişi hakkında nasıl bir prosedürün söz konusu olacağını inceleyelim (tekerrür ile ilgili diğer şartların da gerçekleştiğini kabul ederek):

Suçta tekerrür hükümlerine başvurulmasaydı hükümlü, cezasının yarısı olan 4,5 yılı ceza infaz kurumunda geçirdikten sonra şartlı salıverilme hakkı kazanacaktı. Fakat suçta tekerrür hükümleri uygulandığı takdirde cezasının 2/3’ünü, dolayısıyla 6 yılını ceza infaz kurumunda geçirdikten sonra şartlı salıverilmeden yararlanabilir. Ne var ki, tekerrüre esas teşkil eden ilk mahkumiyetin ceza süresi 10 ay olduğu için, ilgilinin şartlı salıverilmesi adına 6 yıl değil, 5 yıl 3 ay ceza infaz kurumunda kalması yeterli olacaktır.

Tekerrür ve Mükerrirlere Özgü İnfaz Rejimi

Suçta tekerrür söz konusu olduğunda, ikinci işlediği suç sebebiyle hükümlü hakkında mükerrirlere özgü infaz rejimine başvurulur. Mükerrirlere özgü infaz rejimi ise 5275 sayılı Kanun’un 108’inci maddesinde düzenleme altına alınmıştır. Anılan Kanun’un 108’inci maddesi şu şekildedir:

(1) Tekerrür hâlinde işlenen suçtan dolayı mahkûm olunan;

a) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının otuzdokuz yılının,

b) Müebbet hapis cezasının otuzüç yılının,

c) (Ek:14/4/2020-7242/49 md.)(60) Birden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuziki yılının,

d) Süreli hapis cezasının üçte ikisinin, İnfaz kurumunda iyi hâlli olarak çekilmesi durumunda, koşullu salıverilmeden yararlanılabilir. (Ek cümle:14/4/2020-7242/49 md.) Ancak, koşullu salıverilme oranı üçte ikiden fazla olan suçlar bakımından tabi oldukları koşullu salıverilme oranı uygulanır.

(2) Tekerrür nedeniyle koşullu salıverme süresine eklenecek miktar, tekerrüre esas alınan cezanın en ağırından fazla olamaz.

(3) İkinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanması durumunda, hükümlü koşullu salıverilmez. (Ek cümle:14/4/2020-7242/49 md.) Hükümlü hakkında ikinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanacağı hükümde belirtilir.

(4) İnfaz hâkimi, mükerrir hakkında cezanın infazının tamamlanmasından sonra başlamak ve bir yıldan az olmamak üzere denetim süresi belirler.

(5) Tekerrür dolayısıyla belirlenen denetim süresinde, koşullu salıverilmeye ilişkin hükümler uygulanır.

(6) İnfaz hâkimi, mükerrir hakkında denetim süresinin uzatılmasına karar verebilir. Denetim süresi en fazla beş yıla kadar uzatılabilir.

(7) (Ek: 18/6/2014-6545/82 md.) Cezanın infazı tamamlandıktan sonra devam eden denetim süresi içinde, bu madde hükümlerine göre kendilerine yüklenen yükümlülüklere ve yasaklara aykırı hareket eden mükerrirler, infaz hâkimi kararı ile disiplin hapsine tabi tutulur. Disiplin hapsinin süresi on beş günden az ve üç aydan fazla olamaz.

(8) (Ek: 18/6/2014-6545/82 md.) Çocuğa karşı işlenen bir suçtan dolayı ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına veya müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde birinci fıkradaki koşullu salıverilme süreleri uygulanır.

(9) (Ek: 18/6/2014-6545/82 md.) Birinci fıkradaki koşullu salıverme süreleri, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 102 nci maddesinin ikinci fıkrasında tanımlanan cinsel saldırı suçundan, 103 üncü maddesinde tanımlanan çocukların cinsel istismarı suçundan, 104 üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkrasında tanımlanan reşit olmayanla cinsel ilişki suçundan, 188 inci maddesinde tanımlanan uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan dolayı hapis cezasına mahkûm olanlar hakkında da uygulanır. (Ek cümle:14/4/2020-7242/49 md.) Ancak, süreli hapis cezaları bakımından koşullu salıverilme oranı, dörtte üç olarak uygulanır. 188 inci madde hariç olmak üzere bu suçlardan dolayı hapis cezasına mahkûm olanlar hakkında, cezanın infazı sırasında ve koşullu salıverildikleri takdirde denetim süresi içinde, aşağıdaki tedavi veya yükümlülüklerden bir veya birkaçına infaz hâkimi tarafından karar verilir:

a) Tıbbi tedaviye tabi tutulmak

b) Tedavi amaçlı programlara katılmak

c) Suçun mağdurunun oturduğu ve çalıştığı yerleşim bölgesinde ikamet etmekten yasaklanmak

d) Mağdurun bulunduğu yerlere yaklaşmaktan yasaklanmak

e) Çocuklarla bir arada olmayı gerektiren bir ortamda çalışmaktan yasaklanmak

f) Çocuklar hakkında bakım ve gözetim yükümlülüğünü gerektiren faaliyet icra etmekten yasaklanmak

(10) (Ek:18/6/2014-6545/82 md.) Dokuzuncu fıkra hükümleri çocuklar hakkında uygulanmaz.

(11) (Ek:18/6/2014-6545/82 md.) Bu maddenin dokuzuncu fıkrasının uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Sağlık Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelikle düzenlenir.

Mükerrirlere Özgü İnfaz Rejimi

Türk Ceza Kanunu 58. Madde uyarınca hükümlü kişi ikinci defa suç işlerse ilk defa suç işleyen birine kıyasla daha ağır yaptırımlara maruz kalmaktadır. Suç işleyen kişi hakkında, işlediği suça binaen ceza kesinleşirse ve belirli bir süre geçtikten sonra bu kişi ikinci bir suç işlediği takdirde tekerrür hükümleri geçerli olmaktadır.

Suçta tekerrür oluşabilmesi ilk işlenen suçun kesinleşmesi halindedir. Bir kişi yargılanırken iki defa suç işlemiş olması durumunda tekerrür hükümleri uygulama koşulları oluşmaz. Bazı şartlar sağlandığı takdirde tekerrür hükümlerinden söz edilebilmektedir.

Kesinleşmiş bir ceza mahkumiyeti koşulu suçta tekerrür hükümleri için geçerli olan şartlardan biridir. Ceza mahkumiyeti kesinleşmiş olan hükümlü için hapis cezası verilmiş olabileceği gibi adli para cezası da uygulanmış olabilir.

İlk işlenen suça öngörülen ceza kesinleştikten sonra hükümlü ikinci suçu işlemiş olmalıdır. Cezanın kesinleşmesi için istinaf ve temyiz kanun yollarının da geçilmiş olması gerekir. Tekerrür hükümleri için geçerli olan bir diğer husus da ilk suça yönelik verilen mahkumiyet kararının infaz edilmiş olup olmadığının öneminin bulunmamasıdır. Bu noktada önemli olan durum mahkumiyet kararının kesinleşmesidir.

İlk mahkumiyet kesinleştikten sonra hükümlünün ceza infazı için teslim olmaması da dikkate alınmaz. Kanun açısından dikkate alınan yalnızca ilk ceza mahkumiyeti kararının kesinleşip kesinleşmediğidir. Bu kararın kesinleşmiş olması durumunda tekerrür hükümleri uygulanabilmektedir.

Kasıtlı bir suç işlenmiş ise uygulanacak olan tekerrür hükümleri kasıtlı suçlara tekerrür hükümleri olur. Taksirli suçlar için taksirli suçlar tekerrür hükümleri uygulanmaktadır. Tekerrür hükümlerinin uygulanmadığı durumlar ise kasti işlenen suçlarla taksirle işlenen suçlar arasındadır.

Tekerrür hükümleri ile ilgili olarak; birinci cezanın kesinleşmiş olması fakat infazın yapılmamış olması halinde işlenecek olan ikinci suçun birinci suç kesinleştikten sonra herhangi bir zamanda gerçekleşmiş olması gerekir bu şartlar varsa ikinci suç için tekerrür hükümleri uygulanır.

İlk suç için cezanın kesinleşmesi ve infazın da yapılmış olması durumunda ikinci defa suç işleyene tekerrür hükümleri uygulanırken aşağıdaki şartlara bakılmaktadır.

İlk suç için verilen hapis cezası 5 yıldan çok ise birinci suç infaz edildikten sonra 5 yıl içinde ikinci suçun işlenmesi tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için gereklidir. İlk suçun infaz edilmesinden sonra üzerinden 5 yıldan fazla süre geçmiş ise tekerrür hükümleri uygulanamamaktadır.

İlk suç sebebi ile hükmedilen hapsi cezasının 5 yıl ve daha az olması halinde ya da yalnızca adli para cezası verilmiş ise birinci suç nedeni ile mahkumiyet kararı verilen ceza, infaz edildikten sonra 3 yıllık süre içerisinde ikinci cezanın işlenip işlenmediğine bakılır. İkinci suçun 3 yıl geçmekle işlenmesi durumunda ise suçta tekerrür hükümleri uygulanmamaktadır.

Tekerrüre esas sürenin başlayabilmesi için hapis cezasının infaz edilmiş olma koşulu bulunur. İlk suçu ile ilgili hükmolunan cezası infaz edilmeyen hükümlünün ikinci suçunu işlemesi halinde tekerrür hükümleri uygulanacaksa süre şartı aranmamaktadır.

Adli para cezası verilen hükümlü için tekerrür hükümleri uygulanamamaktadır. Bazı durumlarda ise suçta tekerrür hükümleri uygulanamamaktadır. Bu haller aşağıdaki gibi sıralanabilir:

  • Suçu işleyen 18 yaşından küçük çocuksa işlediği suç için tekerrür hükümleri esas alınmaz,
  • Genel affa uğrayan mahkumiyetler için de tekerrüre esas alınma söz konusu olmamaktadır,
  • Özel affa yönelik mahkumiyetler söz konusu olduğunda ise suçta tekerrür hükümlerinin uygulanabildiği görülmektedir,
  • Ceza ertelemesi verilen mahkumiyet kararlarında deneme süresindeyken ya da deneme süresi sonrasında TCK 58 uyarınca tespit edilmiş olan süreler içinde ikinci suç işlenirse tekerrür hükümleri uygulanmaktadır,
  • Hükümlünün koşullu salıverildiği durumlarda yeniden suç işlemesi halinde suçta tekerrür hükümleri uygulanmaktadır,
  • Bir eylem suç kabul edilirken daha sonra çıkan bir kanunla suç olmaktan çıkarılabilir. Bu tür bir durumda ise suç olmaktan çıkarılan fiil sebebi ile tekerrür hükümleri uygulanmamaktadır,
  • Bazı suçlar tekerrüre esas olmamaktadır. Bu suçlar; kasten öldürme, yağma, kasten yaralama, uyarıcı-uyuşturucu madde imali ve ticareti, dolandırıcılık, parada sahtecilik dışındaki suçları kapsar. Ayrıca yabancı ülkelerin mahkemelerince verilen hükümlerin de tekerrüre esas olmadığı görülmektedir,
  • Sanıkla ilgili olarak tekerrür hükümlerinin uygulanmasına esas alınmayan durumlar; uzlaşma, ön ödeme, dava zamanaşımıdır,
  • Tekerrüre esas alınmayan durumlar arasında; güvenlik tedbirleri, tazyik hapsi, disiplin cezaları da yer almaktadır,
  • Adli para cezası tekerrür uygulaması için esas alınamamaktadır,
  • Hapisten çevrilmiş olan adli para cezasının haricindeki seçenek yaptırımların tekerrüre esas alınamadığı görülür.

Sanık işlediği ikinci bir suça istinaden suçta tekerrür hükümlerine maruz kaldığında hakkında mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanacağından cezaevinde kalış süresi artar. İkinci suç için hapis cezası veya adli para cezası öngörülüyor ise hüküm hapis cezasından yana gerçekleşir. Ayrıca hükmolunan hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi de mümkün olmaz.

Cezası infaz edilen hükümlü için daha sonra denetimli serbestlik uygulamasına geçilmesi gerekmektedir. Suçta tekerrür hükümlerinin uygulanacağı sanık için mükerrirlere özgü infaz rejimi geçerli olur.

Hükümlü hakkında mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanacağı zaman cezaevindeki koşullu salıverilme süresi tekerrüre esas alınmış olan cezanın en ağırından fazla olamamaktadır. Sanığın hakkında suçta tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için bu konuyla ilişkili bir savunma alınması gerekmektedir.

Ceza Hukukunda Suçta Tekerrür ve Ek Savunma

Özellikle belirtmek gerekir ki, sanık hakkında tekerrür hükümlerinin uygulanması söz konusuyla, bu hususa dair sanığın müdafaası alınmalıdır. Düzenlenen iddianamede suçta tekerrür hükümlerinin uygulanmasına ilişkin bir iddia mevcut değilse, sanığa duruşma sırasında okunan adli sicil kaydında tekerrüre esas mahkumiyetler mevcutsa, sanık adli sicil kaydına karşı beyanda bulunmuşsa müdafaa hakkını kullanmış kabul edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Suçta Tekerrür Nedir?

Suçta tekerrür, geçmişte işlediği bir suç sebebiyle kesinleşmiş bir cezaya mahkum edilen kişinin, bir yeni suç işlemesidir. Tekrar suç işleyen kişiye ise mükerrir denir.

Suçta Tekerrür Halinde Ne Olur?

Suçta tekerrür söz konusu olduğunda mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulama alanı bulur. Buna göre mükerrir, mükerrirlere özgü infaz rejimine tabi olarak cezasını infaz eder.

Mükerrir Ne Demek?

Suç işlediği için mahkum edilen kişi, bir yeni suç işlediği takdirde suçta tekerrür söz konusu olur ve bu kişiye “mükerrir” denir.

4/4 Mükerrer Ne Demek?

Tekerrür, geçmişte işlediği suç sebebiyle kesin bir hükümle mahkum edilen kişinin, bu mahkumiyetinin kesinleşmesini takiben bir yeni suç işlemesini ifade eder. Bu kişiye mükerrer denir. 4/4 mükerrer, hakkında hükmedilen hapis cezasının – istisna haller hariç – tamamını ceza infaz kurumunda infaz etmek durumunda olanları ifade eder.

2. Kez Mükerrirlere Af 2023

2. kez mükerrirlere af 2023 af düzenlemesinde yer alıp almadığı merak konusu. Ceza ve infaz hukuku bakımından teknik bir konu olan 2. Kez mükerrirlerin af düzenlemesi kapsamında yer alıp almadığı hakkında yetkin bir hukukçudan yardım almak en sağlıklı yaklaşım olacaktır.

Çift Mükerrer Ne Demek?

İşlediği suç sebebiyle kesin bir hükümle mahkum edilen kişinin bir yeni suç işlemesi durumuna tekerrür denir. Söze konu kişi ise mükerrer olarak adlandırılır. Çift mükerrer ise bu durumu tekrar eden, yani mükerrer olduktan sonra bir kez daha mükerrer olan kişi için kullanılan ceza – infaz hukuku terimidir.

4/3 Ceza Ne Demek?

4/3 ceza hakkında kapsamlı bir bilgi edinebilmek için infaz hukuku bakımından uzmanlık sahibi bir avukat yardımı alınması doğru bir yaklaşım olabilir.